I hudpleiarfaget bruker du dagleg ressursar som vatn, straum, produkt og eingongsmateriell. Desse vala har konsekvensar for miljøet, og som fagperson er det di oppgåve å ta bevisste val. Å vere miljøbevisst handlar ikkje berre om å spare pengar, men om å ta ansvar for verda utanfor salongen.
Ein hudpleiar bruker vatn, energi, kjemikaliar og eingongsmateriell kvar dag. Å reflektere over ressursbruken betyr at du vurderer kva du bruker, kor mykje og kvifor, og at du aktivt vel løysingar som reduserer miljøpåverknaden utan å gå på kompromiss med kvalitet og hygiene.
Miljøbevisste val vil seie at du som hudpleiar aktivt tenkjer gjennom kva ressursar du bruker og kvifor. Det handlar om alt frå mengda vatn du bruker under ansiktsreins, til kva produkt du vel, kor mykje eingongsmateriell du bruker, og korleis du kastar avfall.
Læreplanen koplar dette til kjerneelementa kvalitetssikring og etikk. Det betyr at miljøansvar ikkje er noko du gjer i tillegg til jobben din, det er ein del av kva det vil seie å vere ein god fagperson. Du kan ikkje levere høg kvalitet til kunden din dersom du samstundes skadar omgivnadene unødvendig.
Refleksjon betyr at du stoppar opp og stiller deg spørsmål. Treng eg eigentleg eit nytt eingongshandkle her, eller kan eg bruke ein godt reingjort frotéhandkle? Har salongen rutinar for å sortere avfall, til dømes bomull, plast og kjemikalieavfall kvar for seg? Bruker vi straum unødvendig ved å la utstyr stå på stand-by?
Ein god framgangsmåte er å lage seg ein fast arbeidsrutine der du vurderer ressursbruk i tre steg: kartlegg kva du bruker, vurder om du kan bruke mindre eller velje eit meir miljøvennleg alternativ, og gjer ei vurdering av om det nye valet held same fagleg standard. Til dømes kan du byte ut eingongsprodukt med vaskbare der hygienereglane tillét det, og velje produkt med miljømerking og biologisk nedbrytbare ingrediensar.
Ein vanleg feil er å tru at miljøomsyn alltid krev store endringar. Det gjer det ikkje. Mange forbetringar handlar om enkle justeringar, som å skru av varmebenken mellom behandlingar, bruke riktig mengde produkt utan sløsing, eller skifte til konsentrat som blandar med vatn.
Ein annan vanleg misforståing er at miljøvennlege produkt alltid er dårlegare. Det stemmer ikkje nødvendigvis. Mange miljøsertifiserte produkt held høg fagleg kvalitet. Det er likevel viktig å vurdere kvart produkt konkret, ikkje berre stole på at eit miljømerke er nok.
Pass også på å ikkje blande saman hygienekrav og sløsing. Hygiene er ikkje forhandlingsbart, men innanfor hygienekrava finst det alltid val du kan ta for å redusere unødvendig bruk.
Den beste måten å øve på er å føre ein enkel logg over ressursbruk i praksis. Skriv ned kva du bruker i ein arbeidsdag, til dømes tal eingongsprodukt, mengde produkt og tidsbruk med vatn på. Gå gjennom loggen og spør: kvar kan eg gjere eit betre val?
Du kan også øve ved å samanlikne to produkt eller to arbeidsmåtar og argumentere skriftleg eller munnleg for kvifor det eine er meir miljøbevisst. Dette trenar deg i å bruke faglege argument, ikkje berre magekjensle. Diskusjonar i klassen om reelle dilemma, til dømes om hygienekrav og eingongsbruk, er òg svært nyttig.
Du jobbar i ein salong og legg merke til at de bruker store mengder eingongshandkle under kvar ansiktsbehandling. Korleis kan du reflektere over denne ressursbruken og gjere eit meir miljøbevisst val?
Fasit: Kartlegg forbruket, vurder alternativ innanfor hygienekrava, vel løysinga som reduserer miljøpåverknaden utan å senke standarden.
Steg 1: Tel kor mange eingongshandkle du bruker per behandling og per dag. Steg 2: Undersøk om hygienereglane tillét bruk av vaskbare frotéhandkle som alternativ. Steg 3: Samanlikn miljøpåverknaden: eingongshandkle genererer plastavfall, medan vaskbare handkle bruker vatn og straum til vask. Steg 4: Vurder om vasketemperatur og vaskemiddel oppfyller hygienekrava. Steg 5: Konkluder og gjer det valet som best balanserer hygiene og miljø, og lag ein rutine salongen kan følgje.
Prøv Lekselos gratis i 14 dager for å lese hele forklaringen, se eksemplet steg for steg og øve på vg3 hudpleiar tilpasset deg.
Lekselos loser barnet gjennom oppgaven ett steg om gangen, så det lærer i stedet for å kopiere. Du får ukeplan, prøver og gloser samlet, og ser hva som er gjort. Forankret i LK20, laget i Norge. 14 dager gratis, uten kort.
Det betyr at du aktivt tenkjer gjennom kva vatn, produkt, energi og materiell du bruker i arbeidet ditt, og vurderer om du kan gjere val som reduserer unødvendig forbruk og miljøpåverknad.
Du kan byte eingongsprodukt med vaskbare der hygienekrava tillét det, velje produkt med miljømerking, bruke riktig mengde produkt og unngå sløsing, og sortere avfall riktig. Hygienekrava set grensene, men innanfor dei er det alltid rom for betre val.
Ein hudpleiar bruker mykje vatn, straum til utstyr og varmebenkar, eingongsmateriell som bomullsputer og plasthandskar, og ulike hudpleieprodukt. Alle desse ressursane har eit miljøavtrykk som kan reduserast med bevisste val.
Læreplanen LK20 legg vekt på at fagpersonar skal ta ansvar for konsekvensane av arbeidet sitt, inkludert miljøansvar. Dette er knytt til etikk og kvalitetssikring, og er ein del av det å vere ein profesjonell og ansvarleg hudpleiar.
Du kan føre logg over ressursbruk, skrive faglege grunngjevingar for produktval og arbeidsmåtar, og vise at du har vurdert alternativ. Å kunne argumentere for vala dine med fagleg og etisk grunngiving er det som tel.
Forankring i læreplanen: Kompetansemål (LK20): Fag: Læreplan i vg3 hudpleiar Trinn: Yrkesliv i hudpleiefaget Kompetansemål: Eleven skal kunne reflektere over ressursbruken i yrkesutøvinga og gjere miljøbevisste val. Nynorsk: Eleven skal kunne reflektere over ressursbruken i yrkesutøvinga og gjere miljøbevisste val. Kjerneelement: Kvalitetssikring, etikk og teknologi (Kilde: Utdanningsdirektoratet)
Lekselos loser deg gjennom oppgaver med hint, ikke fasit, og lager øving tilpasset deg. Prøv gratis.
